Soma Faciasının 11. Yılında İş Cinayetleri TBMM Gündeminde: Meclis Araştırması İstendi
Soma maden faciasının 11. yıl dönümü dolayısıyla iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yapısal sorunların derinleştiğine dikkat çekilerek TBMM Başkanlığına Meclis araştırması önergesi verildi. Soma faciasından bu yana geçen 11 yılda 20 bini aşkın emekçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiği vurgulanırken, denetimsizlik ve güvencesiz çalışma koşullarının sistematik bir tabloya dönüştüğü ifade edildi.
"SOMA FACİASINDAN BU YANA 20 BİN 855 EMEKÇİ HAYATINI KAYBETTİ"
Soma'da 301 madencinin yaşamını yitirdiği felaketin ardından geçen sürede iş kazalarının azalmadığı, aksine yapısal sorunların çözülememesi nedeniyle can kayıplarının arttığı kaydedildi. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verilerine dayandırılan açıklamada; 2023 yılında 1 bin 929, 2024 yılında 1 bin 897 ve 2025 yılının ilk dört ayında 611 işçinin hayatını kaybettiği belirtilerek, her yıl ortalama 1 bin 900'den fazla çalışanın yaşamını yitirdiği vurgulandı.
"BU TABLO DEVLETİN İHMALİYLE ORTAYA ÇIKAN BİR TOPLUMSAL YARADIR"
Yaşanan ölümlerin yalnızca birer iş kazası değil, devletin ihmaliyle ortaya çıkan toplumsal bir yara olduğu altı çizildi. Güvencesiz çalışma koşulları, taşeronlaşma, sendikasızlaştırma, iş yerlerinde yetersiz kalan denetimler ve iş güvenliği uzmanları üzerindeki baskıların bu felaketlerin ana sebepleri arasında yer aldığı ifade edildi.
"HER İŞ CİNAYETİNİ 'KADER' DİYEREK MEŞRULAŞTIRAN BİR ANLAYIŞ"
AKP iktidarının Soma faciası sonrası verilen sözleri unuttuğu ve emekçilerin yaşam hakkını hiçe sayan bir politika izlediği savunuldu. Kamu kurumlarının işlevsiz bırakıldığı ve taşeronlaşmanın teşvik edildiği belirtilerek, iş cinayetlerinin nedenlerinin, sektörel dağılımının ve sorumluluk mekanizmalarının tespiti amacıyla Meclis araştırması açılması talep edildi.
→ Artan İş Kazaları ve İşçi Ölümleri İle İlgili Araştırma Önergemiz (13.05.2025)
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
13 Mayıs 2014 tarihinde Manisa'nın Soma ilçesinde meydana gelen ve 301 madencimizin hayatını kaybettiği elim maden faciasının üzerinden 11 yıl geçmiştir. Bu facia, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük iş cinayetlerinden biri olarak hafızalarda yer etmiş, kamuoyunda derin bir travma yaratmıştır.
Aradan geçen 11 yılda iş kazaları azalmamış, aksine iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yapısal sorunların çözülememesi nedeniyle birçok yeni iş cinayeti yaşanmıştır. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verilerine göre Soma faciasından bu yana geçen 11 yılda, toplamda 20 bin 855 emekçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetmiştir. 2023 yılında bin 929 emekçi, 2024 yılında bin 897 işçi, iş cinayetleri sonucu hayatını kaybederken bu sayı 2025 yılının ilk dört ayında 611 kişidir. Bu ölümler, ihmallerin ve denetimsizliklerin sistematik bir hal aldığını göstermekte; her yıl ortalama bin 900'den fazla çalışanın hayatını kaybettiğini ortaya koymaktadır.
Bu tablo, yalnızca iş kazası değil, devletin ihmaliyle ortaya çıkan bir toplumsal yara olarak değerlendirilmelidir. Güvencesiz çalışma koşulları, taşeronlaşma, sendikasızlaştırma, iş yerlerinde yeterli denetimin yapılmaması, iş güvenliği uzmanlarının baskı altında çalıştırılması ve yasal düzenlemelerin uygulanmaması gibi pek çok faktör, bu kazaların temel sebepleri arasındadır. Soma'dan bugüne geçen sürede gerekli adımların atılmadığı açıktır.
AKP iktidarı, Soma faciası sonrası verilen tüm sözleri unutarak, emekçilerin yaşam hakkını hiçe sayan bir kayıtsızlık politikası izlemiştir. İş cinayetlerinin her yıl artarak sürmesi, iktidarın kâr odaklı, işveren yanlısı ve emekçiyi yok sayan anlayışının doğrudan bir sonucudur. Denetim yapması gereken kamu kurumları ya etkisizleştirilmiş ya da siyasi baskılarla işlevsiz bırakılmıştır. Bu düzen, taşeronlaşmayı teşvik eden, sendikal hakları budayan ve her iş cinayetini "kader" diyerek meşrulaştıran bir iktidarın eseridir. Soma'da 301 madencinin hayatına mal olan facia ve buna yol açan ihmaller, 11 yıldır binlerce işçinin canına mal olmaya devam etmektedir. Bu kayıtsızlık artık siyasi bir tercih değil, doğrudan bir sorumluluktur.
Bu bağlamda, Soma faciasının 11. yılında Türkiye'de iş cinayetlerinin artış nedenlerinin, bu cinayetlerin sektörel dağılımının, sorumluluk mekanizmalarının işleyişinin, alınması gereken önlemlerin ve ilgili kamu kurumlarının görevlerini yerine getirip getirmediğinin araştırılması; iş sağlığı ve güvenliği alanında daha etkin politikaların belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
Doç. Dr. Gökhan GÜNAYDIN
İstanbul Milletvekili - CHP Grup Başkanvekili
